Bytom pamięta o powstańcach: uroczystości przy tablicach Korfantego i hotelu „Lomnitz”

Nie trzeba wielkiej defilady, by przypomnieć sobie o momentach, które zdecydowały o losach regionu. W Bytomiu Narodowy Dzień Powstań Śląskich uczczono w miejscach-symbolach: przy tablicach upamiętniających Wojciecha Korfantego oraz nieistniejący już hotel „Lomnitz” - punkt, który zapisał się w historii Górnego Śląska.

Wiązanki, harcerze i tablice pamięci w centrum Bytomia

W miejskich uroczystościach udział wzięli przedstawiciele władz Bytomia, radni oraz harcerze. Podczas spotkania złożono biało-czerwone wiązanki kwiatów. Złożyli je zastępca prezydenta Bytomia Michał Bieda, naczelniczka Wydziału Kultury i Sportu Krystyna Jankowiak-Markwica, a także bytomscy harcerze.

Pamięć o powstaniach śląskich i o ludziach, którzy brali odpowiedzialność za przyszłość regionu, jest elementem naszej lokalnej tożsamości.

Michał Bieda, zastępca prezydenta Bytomia

Wybór miejsca nie był przypadkowy. Tablice przypominają zarówno postać Wojciecha Korfantego, jak i historię hotelu „Lomnitz”, który znajdował się kiedyś w pobliżu bytomskiego Rynku. Choć dziś obiektu już nie ma, jego rola w kluczowych decyzjach dla Górnego Śląska pozostaje ważnym punktem miejskiej pamięci.

Hotel „Lomnitz” i decyzja, która doprowadziła do wybuchu III Powstania Śląskiego

To właśnie w hotelu „Lomnitz” mieścił się Polski Komisariat Plebiscytowy kierowany przez Wojciecha Korfantego. W tym miejscu zapadła decyzja o rozpoczęciu III Powstania Śląskiego, które wybuchło w nocy z 2 na 3 maja 1921 roku. Zryw był reakcją na niekorzystne dla strony polskiej wyniki plebiscytu oraz projekt podziału Górnego Śląska.

Harcerze są tu po to, by pamięć nie była tylko datą w kalendarzu. Uczymy się historii w terenie, w miejscach, gdzie naprawdę się działa.

bytomscy harcerze

W miejskim przekazie uroczystości wybrzmiewało przypomnienie o trzech powstaniach śląskich z lat 1919–1921 i o ich znaczeniu dla przyłączenia części regionu do odrodzonego państwa polskiego.

Dlaczego święto wypada 20 czerwca? Kluczowe daty z 1922 roku

Narodowy Dzień Powstań Śląskich obchodzony jest 20 czerwca. Data nawiązuje do wydarzeń z 1922 roku, gdy Wojsko Polskie pod dowództwem generała Stanisława Szeptyckiego wkroczyło na teren przyznanej Polsce części Górnego Śląska. Na moście w Szopienicach żołnierzy witali mieszkańcy regionu, a wśród nich wojewoda śląski Józef Rymer i Wojciech Korfanty.

W kolejnych dniach polskie oddziały obejmowały następne miejscowości. 23 czerwca 1922 roku 75. Pułk Piechoty wkroczył do Królewskiej Huty, Rybnika i Hajduk Wielkich, a trzy dni później do Łagiewnik, Chropaczowa, Lipin i Brzezin. Był to jednocześnie początek procesu organizowania polskiej administracji na terenach, które decyzją Ligi Narodów zostały przyznane Polsce i weszły w skład autonomicznego województwa śląskiego.

• 20 czerwca 1922 roku – wejście Wojska Polskiego pod dowództwem generała Stanisława Szeptyckiego na przyznaną Polsce część Górnego Śląska
• 23 czerwca 1922 roku – 75. Pułk Piechoty w Królewskiej Hucie, Rybniku i Hajdukach Wielkich
• Trzy dni później – wkroczenie oddziałów do Łagiewnik, Chropaczowa, Lipin i Brzezin

Święto ustanowione niedawno, pamięć dużo starsza

Narodowy Dzień Powstań Śląskich został ustanowiony w 2022 roku. Z inicjatywą jego utworzenia wystąpili przedstawiciele władz samorządowych województw śląskiego i opolskiego, którzy zwrócili się w tej sprawie do prezydenta RP. Święto ma przypominać o uczestnikach zrywów z lat 1919–1921 i o ich wkładzie w losy regionu.

Bytomskie obchody przy tablicach Korfantego i hotelu „Lomnitz” pokazały, że rocznica może mieć charakter kameralny, a jednocześnie wybrzmiewać mocno - zwłaszcza wtedy, gdy odbywa się w miejscach, gdzie historia podejmowała realne decyzje.