Muzeum Górnośląskie w Bytomiu w przebudowie: 27 mln zł i finisz w maju 2028

W Muzeum Górnośląskim w Bytomiu zaczęło się od symbolicznego gestu, ale skutki będą widoczne przez najbliższe lata. W modernizowanym gmachu ruszyły już pierwsze roboty budowlane, a jedną z pierwszych przestrzeni objętych zmianami stało się drugie piętro – to tam dotąd działała stała wystawa etnograficzna. Zniknęły już ścianki działowe, co otwiera drogę do kolejnych etapów prac.

O planowanej metamorfozie i harmonogramie inwestycji opowiedziano podczas konferencji prasowej w czwartek 18 czerwca, z udziałem przedstawicieli firm zaangażowanych w przebudowę. Spotkanie miało także historyczny wymiar: dziennikarze zobaczyli archiwalne fotografie sal ekspozycyjnych z czasu oddania budynku do użytku w 1932 roku. To właśnie do części pierwotnych rozwiązań architektonicznych muzeum ma teraz wrócić.

Nowe wnętrza i większa dostępność

Modernizacja odbywa się w ramach projektu „Modernizacja infrastruktury Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu”. Jej cel jest szeroki: od unowocześnienia zaplecza kulturalno-edukacyjnego po dostosowanie obiektu do obowiązujących norm, w tym przede wszystkim do standardów dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami. W praktyce oznacza to zarówno zmiany w samej bryle i instalacjach, jak i przygotowanie zupełnie nowych rozwiązań wystawienniczych.

„Po pierwszym uderzeniu młotem czułam wielką radość i szczęście, że wreszcie ten budynek odzyska blask. To jest największa inwestycja od wielu lat i czułam ulgę, że właśnie się zaczęło. Jestem pełna optymizmu, że wszystko przebiegnie bez większych problemów, ponieważ pracujemy z profesjonalistami”

Iwona Mohl, dyrektor Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu

Dyrekcja muzeum zapowiada, że inwestycja jest ściśle powiązana z przygotowywanymi wystawami stałymi. Projekty ekspozycji są już gotowe, a pod koniec czerwca ma ruszyć przetarg. Koncepcje zostały opracowane na bazie scenariuszy stworzonych przez kuratorów i – jak podkreśla muzeum – mają wykorzystywać najnowocześniejsze narzędzia narracji muzealnej, przy pełnym uwzględnieniu potrzeb zwiedzających o ograniczonej mobilności czy innych szczególnych wymaganiach.

„Modernizacja, którą dzisiaj zaczynamy, będzie służyła naszym stałym wystawom. Mamy już gotowe projekty, przygotowujemy się do przetargu (pod koniec czerwca br.). Ekspozycje są już koncepcyjnie przygotowane na bazie scenariuszy stworzonych przez kuratorów. Projekty są rewelacyjne, zakładają najnowocześniejsze rozwiązania wystawiennicze. Projektowane są oczywiście też z pełną dostępnością dla osób o szczególnych potrzebach, podobnie jak cały budynek. Proszę już dzisiaj spodziewać się absolutnych zaskoczeń na przygotowywanych wystawach, a więc archeologicznej, etnograficznej i brakującej części wystawy przyrodniczej pt. „Miasto”. Liczymy, że po remoncie Muzeum odsłoni swoje najpiękniejsze oblicze. A pomieszczenie, w którym aktualnie się znajdujemy (ostatnie piętro gmachu głównego), przejdzie najbardziej spektakularną metamorfozę. Zostanie odsłonięta antresola, przykryta podwieszanym sufitem, a przez cały sufit ponownie zostaną poprowadzone naświetla, które pierwotnie znajdowały się w tej przestrzeni wystawienniczej”

Iwona Mohl, dyrektor Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu

Co dokładnie obejmie remont? Etapy i kolejność robót

Zakres prac jest rozpisany na kilka kluczowych obszarów: od fasady i wejścia po wnętrza, instalacje oraz całkowicie nowe aranżacje wystaw. W najbliższych tygodniach tempo ma wzrosnąć – wykonawca zapowiada kolejne demontaże, a w lipcu wejście na zewnątrz budynku.

1. Demontaż ścianek i przygotowanie pomieszczeń pod nowe układy funkcjonalne (pierwsze działania już trwają, m.in. na ekspozycji etnograficznej).
2. Montaż rusztowania w lipcu i rozpoczęcie robót przy elewacji.
3. Modernizacja kluczowych elementów obiektu i przygotowanie przestrzeni pod nowe wystawy stałe.

W kolejnych etapach przewidziano m.in.:

• modernizację elewacji, podcieni i strefy wejścia głównego,
• częściową modernizację klatki schodowej,
• przywrócenie antresoli i świetlików sali ekspozycyjnej na czwartym piętrze,
• wymianę stolarki okiennej,
• wymianę i modernizację instalacji,
• przystosowanie i wykonanie nowych wystaw stałych: archeologicznej, etnograficznej oraz trzeciej części wystawy przyrodniczej „Miasto”,
• modernizacje sektorów już istniejących.

Za realizację robót budowlanych odpowiada ARCO SYSTEM jako generalny wykonawca, a nadzór inwestorski sprawuje WOJTYŁA BUDOWNICTWO. Jak podkreśla wykonawca, przy tym zadaniu szczególnie ważna będzie koordynacja z konserwatorem zabytków – tak, by modernizacja szła w parze z ochroną historycznej substancji budynku.

„Już w lipcu planujemy montaż rusztowania, żeby rozpocząć prace nad elewacją. W przyszłym tygodniu w planach kolejne prace nad demontażem ścian w poszczególnych pomieszczeniach. Jako generalny wykonawca realizujemy projekty w wielu muzeach, w tym w Kossakówce w Krakowie, czy Centrum Obsługi Odwiedzających Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. W budynku Muzeum Górnośląskiego szczególnie musimy zwrócić uwagę na współpracę z konserwatorem zabytków, z którym ustalamy szczegóły i detale dotyczące remontu”

Paweł Rolnik, ARCO SYSTEM

Finansowanie i termin: ponad 27 mln zł, otwarcie w maju 2028

Wartość projektu przekracza 27 mln zł. Blisko 16 mln zł pochodzi z funduszy Unii Europejskiej, natomiast z budżetu województwa śląskiego na remont przeznaczono blisko 12 mln zł. Zakończenie modernizacji i udostępnienie gmachu zwiedzającym zaplanowano na maj 2028 roku.

Instytucją rozpatrującą wniosek jest Instytucja Zarządzająca FE SL – Departament Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W praktyce oznacza to, że muzeum wchodzi w długi, wieloetapowy proces, który ma przynieść nie tylko odświeżenie wnętrz, ale też nowe możliwości prezentacji dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego – już w przestrzeniach dostosowanych do współczesnych potrzeb zwiedzających.