Rząd zapowiada twardą walkę z nadużyciami przy pomocy dla powodzian. Zmiany w KPRM
Premier zapowiada zero tolerancji dla nadużyć
Premier Donald Tusk podczas dzisiejszego posiedzenia Rady Ministrów w Warszawie zajął zdecydowane stanowisko w sprawie doniesień o nieprawidłowościach przy przyznawaniu pomocy finansowej dla osób poszkodowanych przez powódź z września 2024 r. Szef rządu podkreślił, że państwo będzie działać bezwzględnie wobec każdego, kto dopuścił się nadużyć przy wydawaniu publicznych pieniędzy. Zapowiedź ta padła w kontekście trwającego postępowania dotyczącego Karkonoskiej Agencji Rozwoju Regionalnego, gdzie – według wstępnych ustaleń – mogło dojść do faworyzowania wybranych beneficjentów.
Jak zaznaczył premier, skala pomocy finansowej uruchomionej po powodzi była ogromna – w ciągu dwóch lat na różne formy wsparcia dla powodzian, firm i samorządów miało trafić 8 mld zł. Przy tak dużej liczbie decyzji administracyjnych, wydawanych w pośpiechu, aby pomoc dotarła na czas, ryzyko nadużyć było niestety realne. Tusk przyznał wprost, że w każdej operacji szybkiej pomocy pojawiają się próby wykorzystania sytuacji, ale zapewnił, że żadna z nich nie ujdzie uwadze instytucji państwowych.
„Dla mnie najważniejsze jest, by instytucje państwa działały i prędzej czy później każde nadużycie zostało zidentyfikowane i ukarane”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier podkreślił, że pomoc dla powodzian była celowo zaprojektowana tak, aby była szybka i łatwo dostępna. Wydano 62 tys. indywidualnych zasiłków, aby poszkodowani nie czekali miesiącami na środki. Teraz jednak, gdy pierwsza fala pomocy minęła, przyszła pora na weryfikację, czy wszystkie decyzje były zgodne z prawem i czy pieniądze trafiły do rzeczywiście potrzebujących.
Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego pod lupą
Sednem sprawy jest Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego (KARR), która uczestniczyła w dystrybucji środków na usuwanie skutków powodzi. Jak wynika z dotychczasowych ustaleń, istnieje podejrzenie, że osoby odpowiedzialne za przyznawanie wsparcia mogły faworyzować wybranych beneficjentów, w tym takie, które nie ucierpiały w wyniku żywiołu. To poważny zarzut, bo chodzi o pieniądze publiczne pochodzące z budżetu państwa.
Postępowanie w tej sprawie prowadzą od miesięcy Centralne Biuro Antykorupcyjne oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Dodatkowo, wczoraj własne czynności z urzędu wszczęła Prokuratura Regionalna w Jeleniej Górze. To sygnał, że sprawa jest traktowana priorytetowo, a służby nie zamierzają czekać na formalne zawiadomienia.
„Ktoś, kto miał władzę w ręku, żeby wydać publiczne pieniądze polskich podatników na pomoc ludziom, którzy ucierpieli, jeśli wydaje w sposób niewłaściwy, poniesie naprawdę bardzo surowe konsekwencje”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier zapewnił, że kontrole będą prowadzone wszędzie tam, gdzie pojawią się jakiekolwiek wątpliwości co do prawidłowości przyznawania pomocy. Działania mają być skoordynowane przez właściwe ministerstwa, CBA, policję i prokuraturę. Większość osób, firm i samorządów otrzymała już wsparcie, ale to nie oznacza końca weryfikacji – wręcz przeciwnie, teraz nastąpi etap szczegółowej analizy każdej decyzji.
Bezwzględność państwa wobec oszustów
Donald Tusk nie pozostawił złudzeń co do konsekwencji. Zapowiedział, że państwo będzie działać bezwzględnie w każdej sytuacji, w której dojdzie do nadużycia. To jasny sygnał nie tylko dla potencjalnych oszustów, ale także dla urzędników, którzy mogli przymykać oko na nieprawidłowości. Szef rządu podkreślił, że chodzi o przywrócenie zaufania obywateli do instytucji publicznych i uczciwe wydawanie pieniędzy podatników.
Warto przypomnieć, że powódź we wrześniu 2024 r. była jedną z największych klęsk żywiołowych w historii Polski. Zniszczeniu uległy tysiące budynków, mostów i dróg, a straty w rolnictwie i przemyśle sięgnęły miliardów złotych. Pomoc państwa była więc niezbędna i musiała być udzielana szybko, ale jednocześnie w sposób przejrzysty. Teraz rząd chce pokazać, że potrafi egzekwować odpowiedzialność nawet w tak trudnych warunkach.
Premier odniósł się także do szerszego kontekstu – to nie pierwsza powódź ani pierwsza klęska żywiołowa, podczas której przyszło mu nadzorować operację pomocy. Doświadczenia z poprzednich lat pokazują, że przy wydawaniu dziesiątek tysięcy decyzji personalnych zawsze pojawiają się próby nadużyć. Dlatego tak ważne jest, aby system kontroli działał skutecznie i aby każda nieprawidłowość była wykrywana i karana.
Zmiany w rządzie – Berek odchodzi, Knapińska przejmuje
Podczas tego samego posiedzenia Rady Ministrów premier ogłosił istotne zmiany personalne w swoim zespole. Minister Maciej Berek, który dotychczas pełnił funkcję Ministra ds. Nadzoru nad Wdrażaniem Polityki Rządu i szefa Komitetu Stałego Rady Ministrów, otrzyma nowe zadania. Jego dotychczasowe obowiązki przejmie Joanna Knapińska, dotychczasowa szefowa Rządowego Centrum Legislacyjnego.
Maciej Berek był jedną z kluczowych postaci w rządzie – odpowiadał m.in. za koordynację prac nad deregulacją, która miała uprościć przepisy i przyspieszyć procedury administracyjne. Jak podkreślił Tusk, Berek był jego „prawą ręką” w egzekwowaniu priorytetów rządowych i to dzięki jego pracy wprowadzono dziesiątki zmian poprawiających funkcjonowanie państwa. Premier podziękował mu za ogrom pracy, szczególnie w kontekście współpracy z przedsiębiorcami, prawnikami i menedżerami, którzy zaangażowali się w proces deregulacji.
„Pamiętacie Państwo ten wielki ruch przedsiębiorców, prawników, menedżerów, którzy zdecydowali się na współpracę. A to oznaczało także ogrom roboty. I to na swoje barki wziął też Minister Berek. Także jeszcze raz, Panie Ministrze, bardzo serdecznie dziękuję”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Joanna Knapińska, która przejmuje obowiązki nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu, to doświadczona prawniczka i urzędniczka państwowa. Od grudnia 2023 r. kierowała Rządowym Centrum Legislacyjnym, gdzie odpowiadała za przygotowywanie projektów ustaw i rozporządzeń. Teren jej nowych obowiązków będzie obejmował także koordynację prac Komitetu Stałego Rady Ministrów, co czyni ją jedną z najbardziej wpływowych osób w administracji rządowej.
Co to oznacza dla mieszkańców Bytomia?
Choć sprawa Karkonoskiej Agencji dotyczy regionu Dolnego Śląska, to jej konsekwencje mogą odczuć mieszkańcy całego kraju, w tym Bytomia. W naszym mieście, które w przeszłości wielokrotnie borykało się z lokalnymi podtopieniami, zasada szybkiej i skutecznej pomocy jest szczególnie ważna. Bytom jako miasto o złożonej historii górniczej i infrastrukturalnej, z wieloma starszymi budynkami, jest narażony na skutki ulewnych deszczy – wystarczy przypomnieć chociażby podtopienia w dzielnicach Sucha Góra czy Stroszek w ostatnich latach.
Dla bytomian zapowiedź premiera oznacza przede wszystkim większą pewność, że ewentualna przyszła pomoc będzie rozdzielana uczciwie. Lokalne instytucje, takie jak Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie, muszą być przygotowane na to, że każda decyzja o przyznaniu zasiłku będzie mogła być weryfikowana. To zresztą zgodne z duchem deregulacji, którą wdrażał minister Berek – upraszczanie procedur nie może bowiem iść w parze z brakiem kontroli.
Zmiany w rządzie mogą też wpłynąć na tempo realizacji inwestycji w Bytomiu, które często zależą od decyzji administracyjnych szczebla centralnego. Nowa osoba odpowiedzialna za nadzór nad wdrażaniem polityki rządu będzie musiała zadbać o to, aby projekty takie jak rewitalizacja rynku czy modernizacja budynków komunalnych nie utknęły w martwym punkcie. Mieszkańcy Bytomia z pewnością będą przyglądać się, czy zapowiadana bezwzględność wobec nadużyć przełoży się na sprawniejsze działanie urzędów.
- 62 tys. zasiłków indywidualnych wypłaconych powodzianom po wrześniowej powodzi
- 8 mld zł – łączna kwota pomocy przeznaczona dla poszkodowanych w ciągu 2 lat
- 2024 r. – rok katastrofalnej powodzi, po której uruchomiono pomoc
- Postępowanie CBA, MRiT oraz Prokuratury Regionalnej w Jeleniej Górze w sprawie KARR
- Joanna Knapińska przejmuje obowiązki ministra ds. nadzoru od 2025 r.
Rząd stawia teraz na twardą weryfikację wszystkich decyzji o przyznaniu pomocy. To sygnał, że pieniądze publiczne nie mogą być traktowane jako źródło łatwego zysku dla nieuczciwych. Dla mieszkańców Bytomia i całego regionu to gwarancja, że w przyszłości, gdyby znów doszło do klęski żywiołowej, pomoc będzie zarówno szybka, jak i sprawiedliwa.