Miechowicki schron dostępny online. Można już przejść go wirtualnie

W Bytomiu-Miechowicach można już zajrzeć do jednego z najbardziej rozpoznawalnych miejsc pamięci bez wychodzenia z domu - schron przeciwlotniczy da się zwiedzać w formie wirtualnego spaceru.

Cyfrowy spacer po schronie przy ul. Kasztanowej

Wirtualna wersja obiektu powstała w ramach ogólnopolskiego projektu KULTUREX, który zajmuje się cyfrową archiwizacją dziedzictwa. Dzięki temu schron przy ul. Kasztanowej został odwzorowany w technologii 3D z dużą dokładnością, a użytkownicy mogą przechadzać się po jego wnętrzu online.

Na cyfrowym spacerze widać układ korytarzy oraz detale ekspozycji przygotowanych przez opiekunów miejsca. To rozwiązanie pozwala obejrzeć obiekt zarówno na komputerze i smartfonie, jak i w technologii VR, bez konieczności wizyty na miejscu.

Miejsce pamięci i lokalna atrakcja turystyczna

Schron w Bytomiu-Miechowicach należy do najważniejszych atrakcji turystycznych w mieście. W jego wnętrzu znajdują się wystawy poświęcone Tragedii Miechowickiej, Tragedii Górnośląskiej oraz walkom prowadzonym podczas II wojny światowej na Górnym Śląsku.

Zwiedzający mogą też zobaczyć ekspozycje związane z historią Bytomia i Miechowic. Sam obiekt pełni funkcję miejsca pamięci, szczególnie ważnego dla opowieści o wydarzeniach stycznia 1945 roku.

Historia odkopanego schronu i jego dzisiejszy kształt

Podziemny obiekt ma około 100 metrów długości, 2 metry wysokości i 1,5 metra szerokości. Według dostępnych informacji mógł powstać między 1942 a 1944 rokiem i pomieścić około 250 osób. Do tej pory udało się odkopać i przywrócić do użytkowania 45 metrów schronu.

Jego konstrukcja jest nietypowa: dolna część została wykonana z betonowych bloków i częściowo z cegły, a górna z żelbetowych łuków. Zachowały się również oryginalne wywietrzniki, które zapewniały dopływ świeżego powietrza do środka.

Remont, pamięć i zwiedzanie

Prace nad odnowieniem obiektu rozpoczęły się w 2015 roku, kiedy odkryto wejście do schronu oraz zalany wodą korytarz. Z inicjatywy Andrzeja Habraszki i Ireneusza Okonia obiekt został odkopany, oczyszczony, a następnie zabezpieczony trzema żelbetowymi łukami przykrywającymi wejście. Później zamontowano instalację elektryczną i doprowadzono cały schron do stanu używalności.

Po ponad roku prac otwarto go dla mieszkańców, a we wnętrzu urządzono Izbę Pamięci. Opiekę nad zabytkiem sprawuje Stowarzyszenie na Rzecz Zabytków Fortyfikacji „Pro Fortalicium”, które z czasem unowocześniało obiekt. Schron odwiedzili już turyści m.in. z Niemiec, Czech, Słowacji, Ukrainy, Holandii, Grecji, Wielkiej Brytanii, a także z Chin, Stanów Zjednoczonych i Bangladeszu.

Nowy sprzęt i szerszy dostęp do historii

Dzięki wsparciu władz miasta do schronu trafił nowy sprzęt audiowizualny użyczony Stowarzyszeniu Pro Fortalicium. Przygotowano też nagranie o walkach o Miechowice w wersji niemieckiej i angielskiej, odtwarzane w systemie dolby surround. Wśród zakupionego wyposażenia znalazły się między innymi głośniki, komputer sterujący systemem, ramki multimedialne, mikrofony i oświetlenie ledowe.

W Izbie Pamięci prezentowane są materiały o wydarzeniach stycznia 1945 roku, kiedy żołnierze Armii Czerwonej dopuścili się morderstw, rabunków i gwałtów na ludności Miechowic. Wśród ofiar był ksiądz Jan Frenzel, uprowadzony z domu przy obecnej ul. Styczyńskiego i zamordowany po wielogodzinnych torturach w sąsiednich Stolarzowicach. Ekspozycje przypominają także o Tragedii Górnośląskiej oraz walkach o Górny Śląsk w 1945 roku.

Wirtualne udostępnienie schronu ma znaczenie nie tylko dla pasjonatów historii, lecz także dla mieszkańców, którzy chcą lepiej poznać dzieje Miechowic i całego regionu. To również ważna forma dotarcia do osób starszych, turystów spoza Śląska oraz tych, którzy z różnych powodów nie mogą odwiedzić obiektu osobiście.

Cyfrowy spacer po schronie sprawia, że lokalna historia staje się bardziej dostępna i lepiej zachowana dla kolejnych pokoleń. Sam obiekt pozostaje natomiast jednym z najważniejszych punktów pamięci w Bytomiu, łącząc funkcję edukacyjną, turystyczną i dokumentacyjną.

Teraz każdy może najpierw zobaczyć schron w wersji online, a później - jeśli zechce - odwiedzić go już na żywo i poznać jego historię z bliska.