W Bytomiu odtworzono trzy historyczne bramy w kamienicach przy Żeromskiego i Korfantego

W Bytomiu pojawiły się trzy nowe bramy wjazdowe, wykonane w ramach odtworzenia historycznych elementów kamienic przy ul. Żeromskiego 1, 3 i Korfantego 35. Inwestycja objęła budynki, w których oryginalne skrzydła nie przetrwały do naszych czasów.

Braki uzupełnione w kamienicach z końca XIX wieku

Prace konserwatorskie objęły dwie kamienice przy ul. Żeromskiego 1 i 3, pochodzące z końca XIX wieku. W obu przypadkach brakowało pierwotnych bram wjazdowych, dlatego konieczne było ich odtworzenie na podstawie zachowanych detali oraz analizy sąsiednich budynków.

Jak wyjaśnia Barbara Rak, dyrektorka Bytomskich Mieszkań, w przypadku Żeromskiego 1 nie zachowała się dokumentacja archiwalna pozwalająca wiernie odtworzyć wygląd dawnej bramy. Projekt oparto więc na ślemieniu okna klatki schodowej i porównaniach z innymi bramami w okolicy.

Ze względu na brak dokumentacji archiwalnej, która dałaby nam informacje o oryginalnym wyglądzie pierwotnej bramy przy ul. Żeromskiego 1, zdecydowaliśmy odtworzyć ją na podstawie zachowanego ślemienia okna klatki schodowej, ale też innych zachowanych bram wjazdowych w sąsiednich budynkach

Barbara Rak, dyrektorka Bytomskich Mieszkań

Podobny problem wystąpił przy ul. Żeromskiego 3. Tam również nie zachowała się historyczna brama, a punktem odniesienia stały się detale z budynku przy ul. Żeromskiego 8, który powstał w tym samym okresie.

Korfantego 35: odkrycia pod warstwami farby

Najciekawszy przypadek dotyczy kamienicy przy ul. Korfantego 35, wzniesionej w 1896 roku jako plomba budowlana między budynkami Korfantego 33 i 37. W tym obiekcie zachowały się oryginalne elementy naświetla, w tym głowiczki i stopki ukryte pod warstwami farby.

Badania odkrywkowe wykazały również, że pierwotnie brama była utrzymana w kolorze zielonym. Dlatego renowację objęły naświetla i ościeżnice. Nie udało się natomiast zachować skrzydeł bramy, które także trzeba było odtworzyć.

Dotarliśmy do zdjęć z lat 50 i 60, ale prostota ich wykonania każe przypuszczać, że już wtedy była to wtórna stolarka. Dlatego odtwarzając tę bramę, stolarze wzorowali się na stolarce budynku przy ul. Wałowej 17

Barbara Rak, dyrektorka Bytomskich Mieszkań

Prace przy kamienicy na Korfantego prowadzono pod nadzorem Miejskiego Konserwatora Zabytków, ponieważ budynek znajduje się w obszarze zabytkowego układu urbanistycznego.

Ile kosztowała inwestycja i kto ją wykonał

Za realizację przedsięwzięcia odpowiadał Zakład Stolarski Józefa Kalinowskiego z Radzionkowa. To właśnie ta firma odtworzyła trzy bramy wjazdowe w bytomskich kamienicach.

Całość inwestycji kosztowała ponad 96 tys. zł. W efekcie mieszkańcy i przechodnie mogą dziś zobaczyć nowe bramy, które nawiązują do historycznego charakteru tych budynków i wpisują się w konserwatorski program odtwarzania detali architektonicznych.

Dlaczego to ważne dla miasta

Takie realizacje mają znaczenie nie tylko dla estetyki pojedynczych kamienic. Odtwarzanie dawnych bram pozwala zachować spójny wygląd zabytkowej zabudowy i przywraca elementy, które współtworzą lokalną tożsamość. W przypadku Bytomia to także przykład działań, dzięki którym historyczne budynki odzyskują detale zgodne z ich pierwotnym charakterem.

To również sygnał, że nawet wtedy, gdy oryginalne elementy zaginęły, możliwe jest ich wierne przywrócenie na podstawie detalu architektonicznego, zdjęć czy porównań z sąsiednimi obiektami. Właśnie takie działania decydują o tym, jak miasto prezentuje się w przestrzeni publicznej.

Co dalej

Odtworzone bramy są już częścią kamienic przy ul. Żeromskiego 1, 3 i Korfantego 35. To kolejny etap prac prowadzonych przez Bytomskie Mieszkania w zasobie komunalnym i przykład, że konserwatorskie remonty mogą łączyć ochronę zabytków z poprawą wyglądu miejskiej zabudowy.

Informacje przekazały Bytomskie Mieszkania.