Zamek spłonął w 1811 roku, a z jego cegieł postawiono pałac. Dwa obiekty, jedna historia
Trzydzieści dwa kilometry na zachód od Bytomia stoją dwa obiekty, które w przewodnikach opisuje się osobno. Łączy je jednak coś więcej niż odległość dziesięciu kilometrów: pałac w Pławniowicach zbudowano z cegieł spalonego zamku w Toszku.
Toszek: pożar 29 marca 1811 roku
Zamek w Toszku ma ocenę 4,6 przy ponad 3700 opinii. Murowaną warownię w stylu gotyckim wzniósł książę Przemysław Toszecki, żyjący w latach około 1425 do 1484.
Co się stało
Największy pożar w historii obiektu wybuchł 29 marca 1811 roku. Z tym wydarzeniem wiąże się najbardziej znana legenda Toszka.
Podczas pożaru ówczesna pani na Toszku, hrabina Gizela Gaschin, zeszła do zamkowych lochów, uciekając przed płomieniami. Według legendy zabrała ze sobą kosz ze złotą kaczką, a idąc ciemnymi korytarzami, ukryła ją wraz z klejnotami w jednym z tuneli.
Zmarła wkrótce potem, zabierając tajemnicę do grobu. Kaczki nigdy nie znaleziono.
To jedna z tych legend, które mają rzeczywistą datę i rzeczywistą osobę, więc nie da się jej łatwo zbyć jako wymysłu.
Co zobaczycie dzisiaj
Zamek pełni funkcję centrum kultury, a gotycka wieża jest dostępna dla turystów. Działa też kawiarnia. W tym samym miasteczku warto zobaczyć rynek w Toszku oceniony na 4,5.
Pławniowice: pałac zbudowany z pogorzeliska
Pałac w Pławniowicach ma ocenę 4,5 przy blisko 4900 opinii, czyli więcej niż sam zamek.
Po pożarze kolejni właściciele podjęli decyzję, która tłumaczy istnienie obu obiektów: nie odbudowywać zamku, tylko wykorzystać materiał budowlany i postawić z niego nową rezydencję.
Obecny pałac wzniesiono w latach 1882 do 1885 na zlecenie hrabiego Franciszka II Ballestrema, w stylu neogotyckim. Park założono w 1885 roku, ma około 2,5 hektara i otoczony jest ceglanym murem.
Czyli: te same cegły, które przez czterysta lat stały w Toszku, tworzą dziś ściany pałacu dziesięć kilometrów dalej. Oba miejsca sąsiadują z gminą Wielowieś, liczącą 5635 mieszkańców.
Siewierz: zamek biskupów, którzy rządzili jak książęta
Zamek w Siewierzu ma ocenę 4,5 przy ponad 4200 opinii, dwadzieścia sześć kilometrów na wschód.
Przez wieki był siedzibą biskupów krakowskich, którzy władali tu jak udzielni książęta: Księstwo Siewierskie było formalnie odrębnym organizmem państwowym, a jego władcy bili własną monetę i wydawali wyroki śmierci. To jedna z ciekawszych anomalii ustrojowych dawnej Polski.
Obok znajduje się rynek w Siewierzu z oceną 4,6. Najbliżej stąd do gminy Koziegłowy, liczącej 14 007 mieszkańców.
Dalej w tym samym kierunku, 44 kilometry od Bytomia, leży rynek w Żarkach oceniony na 4,5.
Jeziora: trzynaście do dwudziestu dwóch kilometrów
Najbliższym zbiornikiem jest Jezioro Chechło: trzynaście kilometrów, ocena 4,5 przy blisko 1900 opinii. Najkrótszy dojazd do plaży z całej listy.
Dalej leży grupa Pogorii, zbiorników powstałych po eksploatacji piasku podsadzkowego dla kopalń. Pogoria III ma najwyższą ocenę w grupie, 4,7 przy ponad 2300 opinii, Pogoria II 4,6, Pogoria I 4,5. Wszystkie w granicach Dąbrowy Górniczej, w zasięgu gminy Mierzęcice.
Na południe: Promnice i Paprocany
Trzydzieści kilometrów na południe stoi Pałac Myśliwski w Promnicach z oceną 4,6, wzniesiony w 1861 roku dla księcia pszczyńskiego Hansa Heinricha XI Hochberga. Obok rozciąga się Jezioro Paprocańskie ocenione na 4,7.
Pałac leży w gminie Kobiór, a po drodze mija się gminę Wyry z zespołem dworskim ocenionym na 4,6.
Jak zaplanować
Jeden dzień, jedna historia: Toszek i Pławniowice. Dziesięć kilometrów między nimi, a razem opowiadają o tym, co stało się w 1811 roku. Kolejność ma znaczenie: najpierw zamek, potem pałac, bo wtedy widać, skąd wziął się materiał.
Popołudnie: Jezioro Chechło, trzynaście kilometrów, bez biletów i bez planowania.
Z dziećmi: Toszek, bo wieża jest dostępna, a legenda o złotej kaczce daje gotową opowieść na miejscu.
Skąd pochodzą dane
Data pożaru zamku w Toszku, legenda o złotej kaczce, daty budowy pałacu w Pławniowicach i informacja o wykorzystaniu materiału ze spalonego zamku: Centrum Kultury Zamek w Toszku, serwis Śląskie Travel oraz materiały prasowe, sprawdzone 7 września 2026 roku.
Oceny i liczba opinii: Mapy Google, stan na wrzesień 2026. Liczba mieszkańców gmin: Główny Urząd Statystyczny, dane za 2025 rok. Odległości w linii prostej między współrzędnymi geograficznymi.